Złom metalowy odgrywa kluczową rolę we współczesnym przemyśle, stanowiąc cenny surowiec dla hut i odlewni. Dzięki zaawansowanym technologiom recyklingu możliwe jest **zmniejszenie** zużycia pierwotnych surowców, obniżenie kosztów produkcji i poprawa efektywności energetycznej. W artykule omówione zostaną: czym jest złom, jak przebiega jego zbiórka i sortowanie, a także proces wytwarzania **brykietów** i **bloków** metalowych oraz znaczenie recyklingu w kontekście ochrony środowiska i gospodarki zasobami.

Czym jest złom i jakie ma wartości?

Złom stanowi każdy odpadowy wyrób metalowy lub element wykonany z metalu, który może zostać ponownie przetworzony. W praktyce dzieli się go na dwie główne kategorie:

• Żelazny – stal, żeliwo, wszelkiego rodzaju konstrukcje stalowe, rury, karoserie samochodowe.
• Kolorowy – miedź, aluminium, mosiądz, ołów, cynk i inne rzadziej używane metale.

Dzięki właściwościom fizycznym i chemicznym metali możliwe jest niemalże nieskończone ich odzyskiwanie, bez utraty jakości. Wartość rynkowa złomu zależy od:

• czystości materiału,
• udziału poszczególnych metali,
• aktualnych cen surowców na giełdzie,
• kosztów transportu i przetwarzania.

Wysokiej klasy ślusarze i firmy zbierające odpady stale dążą do optymalizacji procesów, aby minimalizować straty i maksymalizować **korzyści** ekonomiczne.

Proces zbierania i sortowania złomu

Gromadzenie surowca

Złom może pochodzić z różnych źródeł: demontażu starych konstrukcji, remontów budynków, produkcji przemysłowej czy zużytych urządzeń AGD. Pierwszym etapem jest zbiórka i transport do zakładu przetwarzania. W praktyce wykorzystuje się:

• specjalistyczne kontenery i skipy,
• pojemniki na złom o dużych gabarytach,
• systemy worków i big-bagów dla drobniejszych elementów.

Sortowanie i przygotowanie

Gdy surowiec trafia do hali, rozpoczyna się przetwarzanie wstępne. Kluczowe czynności to:

• separacja magnetyczna – oddzielanie stali i żelaza od metali nieżelaznych,
• ręczne sortowanie – segregacja różnorodnych stopów i elementów zanieczyszczonych,
• cięcie i rozdrabnianie – wstępne zmniejszenie wielkości przed dalszym recyklingiem.

Wyspecjalizowane linie technologiczne wyposażone są w prasy, kruszarki i separatory wibracyjne. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne dopasowanie rodzaju **brykietu** do oczekiwań odbiorcy, np. odlewni czy hut.

Technologia produkcji brykietów i bloków metalowych

Krok 1: Rozdrabnianie i przesiewanie

Pozyskane elementy trafiają do kruszarki, która rozdziela większe fragmenty na mniejsze kawałki. Następnie przesiewacze wylosowują cząstki o odpowiedniej granulacji, eliminując luźne zanieczyszczenia i pyły.

Krok 2: Suszenie i odtłuszczanie

Aby uzyskać wysoką jakość formowanych brykietów, istotne jest usunięcie wilgoci i tłuszczów może obniżać spójność masy. Proces obejmuje suszarnie bębnowe oraz komory z gorącym powietrzem.

Krok 3: Brykietowanie i formowanie bloków

Główną maszyną jest **brykietownica** hydrauliczna lub mechaniczna. Wysokie ciśnienie (nawet do kilkuset ton) powoduje spoiwo (lub własne cząstki metalu) zespalają się w zwartą strukturę. W zależności od potrzeb powstają:

• brykiety walcowe i sześciokątne (do odlewni),
• prostopadłościenne bloki (łatwe do składowania i transportu),
• specjalne igrankowe formy pod konkretne piece przemysłowe.

Tak uformowane elementy charakteryzują się jednolitą gęstością, co zapewnia lepsze spalanie w piecach hutniczych i oszczędność energii. W rezultacie zmniejsza się też emisja pyłów i gazów.

Znaczenie recyklingu metali dla ochrony środowiska

Recykling metali niesie ze sobą szereg **korzyści** ekologicznych i ekonomicznych. Przede wszystkim:

• oszczędność energii – przetapianie złomu wymaga nawet do 75% mniej energii niż wytwarzanie surowca pierwotnego,
• redukcja emisji CO₂ – mniejsze zużycie paliw kopalnych,
• ochrona zasobów – mniejsze wydobycie rud metali i zmniejszenie ingerencji w środowisko naturalne,
• zmniejszenie ilości odpadów – ograniczenie składowania na wysypiskach.

Dodatkowo rozwój branży prowadzi do **innowacje** w procesach sortowania i spajania, co przekłada się na coraz wyższą jakość odzyskiwanych materiałów.

Przyszłość gospodarki o obiegu zamkniętym i metalowy recykling

W miarę wzrostu świadomości ekologicznej i zaostrzania norm emisji przemysł dąży do pełnej **cyrkularności** surowcowej. Wdrażane są zaawansowane systemy monitoringu i automatyzacji, m.in.:

• robotyzacja linii sortowniczych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji,
• zintegrowane centra odzysku z multimodalnym transportem,
• programy skupu złomu skierowane do małych i średnich przedsiębiorstw.

Nowe rozwiązania technologiczne, wsparte funduszami unijnymi i krajowymi, pozwalają na osiągnięcie wyższych standardów. Branża staje się coraz bardziej **ekologiczna**, opłacalna i gotowa na wyzwania przyszłości.